درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر تروما

چکیده

هدف این مطالعه، اجرای یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده برای بررسی اثربخشی «درمان پذیرش و تعهد» (ACT) در مقایسه با «درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر تروما» (TF-CBT) در کاهش علائم استرس پس از سانحه (PTSS) در میان دختران نوجوان افغان بود.

شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در سه گروه قرار گرفتند: گروه ACT (20 نفر)، گروه TF-CBT (20 نفر) و گروه کنترل در انتظار درمان (23 نفر). در آغاز مطالعه، همه شرکت‌کنندگان نسخه فارسی مقیاس بازنگری‌شده تأثیر رویداد برای کودکان (CRIES-13) را تکمیل کردند. سپس گروه ACT در هشت جلسه گروهی و گروه TF-CBT در هفت جلسه گروهی درمان شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد.

پس از سه هفته، ارزیابی مجدد انجام شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و اندازه اثر کوهن (Cohen’s d) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که پیش از مداخله تفاوت معناداری میان گروه‌ها وجود نداشت. با این حال، پس از مداخله، هر دو گروه ACT و TF-CBT کاهش معناداری در علائم استرس پس از سانحه نسبت به گروه کنترل نشان دادند.

در حالی که میان دو رویکرد درمانی در علائم اجتناب و برانگیختگی تفاوت معناداری مشاهده نشد، در علائم مزاحمت‌های ذهنی و یادآوری ناخواسته رویدادهای آسیب‌زا (Intrusion) تفاوت معناداری بین دو گروه وجود داشت.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو رویکرد ACT و TF-CBT می‌توانند مداخلات مؤثری برای کاهش علائم استرس پس از سانحه در دختران نوجوان افغان باشند و انجام پژوهش‌های بیشتر در این زمینه ضروری است.

منبع:American Psychologist (2025)

DOI: 10.1037/amp0001451